Hồi đặt chỗ cắm trại gần Mù Cang Chải, mình cũng tính toán mãi về thời điểm. Nhưng rốt cuộc đi vào tháng Năm — đúng lúc ruộng vừa đổ nước, lúa chưa lên, chưa vào vụ gặt. Tức là không phải mùa đẹp theo nghĩa lên ảnh được.
Buổi chiều dựng lều xong, nhìn xuống thung lũng thấy ruộng xám xịt, bùn còn mới, vài thửa còn trơ đất đỏ. Không vàng, không xanh non mướt như ảnh người ta hay đăng. Thật ra lúc đó hơi hụt hẫng.
Nhưng sáng hôm sau thức dậy sớm, sương còn nằm dưới thấp, nhìn ra thấy mấy người Mông đang dắt trâu ra ruộng. Tiếng bùn sệt dưới chân trâu nghe rõ mồn một. Mấy đứa trẻ ngồi trên bờ ruộng ăn cơm nắm, không để ý gì đến mình. Cảnh đó không có gì để chụp cho đẹp, nhưng nó thật theo cái kiểu mà mùa cao điểm chắc không còn nữa — vì khi đó khách đông, người dân bận tiếp, ruộng thì ai cũng đang chĩa máy ảnh vào. Mình nghĩ cắm trại ở đây vào mùa này có cái hay riêng. Không khí ban đêm lạnh vừa đủ để ngủ ngon trong túi ngủ, sáng ra không có đoàn xe nào ồn ào. Chỉ có tiếng nước chảy từ mương nhỏ xuống ruộng, đều đều cả đêm. Ruộng bậc thang đẹp nhất trên ảnh chưa chắc là lúc đáng đi nhất. Đôi khi thấy nó đang được làm — đang sống — thì lại gần hơn.